Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde kullanılan avro para birimi 1 Ocak 2026’da 27. döneme girdi.
AB üyesi 27 ülkenin 21’inin resmi para birimi olarak kullanılan avro, 1 Ocak 1999’da kaydi olarak gizli olarak girmişti. Bu tarihte avro, dünya finans piyasalarına tanıtılarak resmi olarak ele alınmıştı. Böylece, avro bugün itibarıyla hesap birimi olarak kullanımında 27 yaşına ulaştı.
Avro, 1999 yılının ardından 3 yıllık bir geçiş süreci boyunca günlük yaşamda kullanıma başlamıştı. 1 Ocak 2002 tarihinde avro banknot ve bozuk para şeklinde tedavülde üye yelpazesinde eski para birimlerinin yerini aldı.
Avroyu, Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Estonya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan ve Hırvatistan’da 21 AB üyesi bulunuyor.
– Bulgaristan bugün avroya geçti
Geçen yıl AB Komisyonu, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve AB ülkelerinin maliye bakanları Bulgaristan’ın avroya sürecinde hazır olduğuna karar verdi.
Söz konusu çerçevenin çerçevesi 2007 yılından bu yana AB üyesi olan Bulgaristan, 1 Ocak 2026 itibarıyla Avro Bölgesi’ne dahil olarak resmi olarak avroya geçti.
Avro para birimini kullanan AB üyesi tarafından Avro Bölgesi adı veriliyor. Bu ülkelerin para politikası, ECB ve üye ülkelerin merkez bankalarından oluşan Avro Sistemi tarafından idare ediliyor.
Frankfurt merkezli ECB’nin görevi, para birimi olarak avroyu kullanan AB üyesinin içerdiği Avro Bölgesi’nde fiyat istikrarını sağlamak olarak tanımlanıyor.
ECB’nin orta vadeli enflasyon hedefi yüzde 2. Avro Bölgesi para politikasını ve faiz oranlarını belirleyen ECB’nin sorumlulukları arasında bankaları arızası, mali gözlemek, avro banknotları basmak, kartla veya çevrim içi avro ile güvenli ödeme sağlamak ve kripto varlıklarını araştırmak da bulunuyor.
– 357 milyondan fazla kullanıcı
Avrupa’da 357 milyonun üzerinde kişinin kullandığı avro, “Avrupa Para Birimi”, “ekü” ve “euro” olarak adlandırılıyor.
Avro çeşitli renk ve boyuta sahip 5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 olmak üzere 7 farklı banknot, 1, 2, 5, 10, 20, 50 sent ile 1 ve 2 avro madeni para olarak tedavülde bulunuyor.
En yüksek değere sahip 500 avroluk banknotların basımı, terörün kaynağına ve kara para aklamaya karşı mücadele nedeniyle 2019 yılında durduruldu.
500 avroluk banknot artık günlük yaşam ve alışverişte kullanılamıyor. Bu banknotlar sadece banka hesaplarına yatırılabiliyor.
Bütün içinde AB ülkelerinin standardının gerekli kriterleri yerine getirmesi halinde avro para birimine ulaşılabilen mevcut. Referandumla avroya geçmeyi kabul etmeyen Danimarka, AB anlaşmalarının uygunluğu bütün ekonomik ve uyum kriterlerini karşılamasına rağmen buna mesafeli duruyor.
İsveç dışında ile birlikte Polonya, Macaristan, Çekya ve Romanya da henüz avroya geçiş yapılamayan AB ülkeleri olarak sıralanıyor.
Avroya katılmayan AB ülkelerinin kendi para birimlerini kullanarak para politikaları üzerinde sahibi kontrol olmayı sürdürüyor.
– Avro değeri dalgalı gidiyor
Avro, 1999 yılında piyasaya sürüldüğünde 1 avro 1,17 dolar seviyesindeydi. Ancak daha sonra doların hızı hızla değer kaybetti. Ekim 2000’de avro 0,83’e kadar geriledi.
Avro, 2002’den 2008’e kadarki süreç boyunca karşı değer kazandı. 2008 yılında 1,60 dereceye kadar rekor kıran avro ile geriledi.
2025 başında 1,03 seviyesinde olan avro dolar paritesi yıl sonu itibarıyla 1,18 seviyesinde seyretti. Böylece Avro para biriminin karşısında karşı bu yıl yaklaşık yüzde 15 değer kazandı.
– Küresel rezervlerde yüzde 20 pay var
Doların ardından dünyanın en fazla kullanılan ikinci rezerv para birimini çoğaltması avronun uluslararası piyasalarda kullanımı yaygın biçimde devam ediyor.
Toplam uluslararası rezervlerde ABD doları yüzde 58, ortalama yüzde 20 ödemeye sahiptir.
– Yüksek kamu borcu var
Avro Bölgesi ülkelerinde kamu emisyonlarının aşırı yüksek seviyelere çıkması dikkat çekiyor.
Verilere göre Avro Bölgesi’nde toplam kamu borcu 13 adet 677 milyar avroya ulaşmış durumda. Toplam kamu borcundaki artış son 1 yılda 578 milyar avroyu buldu.
Avro Bölgesi’ndeki kamu borcunun GSYH’ye oranı da yüzde 88,2’ye yükseldi. Bu oran bir yıl öncesinde yüzde 87,7 seviyesinde seyrediyordu.
AB üyesi ülkeler arasında kamu borçlarının GSYH’ye bağlı en fazla olduğu ülke yüzde 151,2 ile Yunanistan. Onu en yakın yüzde 138,3 ile İtalya, yüzde 115,8 ile Fransa, yüzde 106,2 ile Belçika, yüzde 103,4 ile İspanya, yüzde 96,8 ile Portekiz ve yüzde 88,4 ile Portekiz izliyor.
AB borç kurallarına göre, normal koşullardaki ülkelerin kamularının, GSYH’lerinin yüzde 60’ını geçmesi gerekiyor. Bu sınırın aşılması durumunda uygulanmasının AB Komisyonu’na bildirilmesi ve etkin mücadelenin yapılması gerekiyor. Ancak AB ülkeleri, uzun yıllardır kamu borçlarını düşürecek adımları ve kemer sıkma politikalarını uygulayamıyor. Bu yüksek kamu borcu bölge ekonomilerini olumsuz etkiliyor.
