Yunanistan merkezli ADMIE ile Fransız yatırım şirketi Meridiam arasında imzalanan anlaşmayla Great Sea Interconnector’un (GSI) çoğunluk hisseleri Fransızlara geçti. Kıbrıs Rum Yönetimi gelişme karşısında resmi açıklama yapamazken, projenin geleceği için Navtex ilanı ve Avrupa Yatırım Bankası’nın raporu kritik önem taşıyor.
Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında planlanan Great Sea Interconnector (GSI) elektrik bağlantı projesinde önemli bir ortaklık değişikliği yaşandı. Yunanistan Elektrik İletim Sistemi Operatörü (ADMIE) ile Fransız altyapı yatırım devi Meridiam arasında imzalanan anlaşmayla, GSI’nin çoğunluk hisseleri Fransız şirkete devredildi.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in huzurunda imzalanan anlaşmaya göre, Meridiam’ın projede yaklaşık yüzde 66 hisseye sahip olduğu belirtiliyor. Böylece Avrupa’nın stratejik enerji projelerinden biri olarak gösterilen Yunanistan-Güney Kıbrıs elektrik bağlantısında kontrol büyük ölçüde Fransız sermayesine geçmiş oldu.
Rum hükümeti hazırlıksız yakalandı
Anlaşmanın ardından Güney Kıbrıs hükümeti ilk saatlerde resmi değerlendirme yapamadı. Rum yönetimi, Yunan hükümeti ile ADMIE’den yeterli bilgilendirme yapılmadığını belirterek gelişmeyi takip ettiklerini açıkladı.
Konunun Bakanlar Kurulu toplantısında Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Enerji Bakanı Mihalis Damianu tarafından ele alınması ve ardından resmi açıklama yapılması bekleniyor.
Navtex ve deniz araştırmaları kritik aşama
Rum tarafı açısından en önemli beklentinin, Yunanistan’ın deniz tabanı araştırmalarının yapılabilmesi için gerekli Navtex ilanını yayımlaması olduğu ifade ediliyor.
Navtex’in yayımlanması halinde, iki ülke arasındaki anlaşma kapsamında Güney Kıbrıs’ın ADMIE’ye 25’er milyon euroluk iki taksidi ödemesinin önü açılacak.
Öte yandan ADMIE, Meridiam ve kablonun üreticisi Nexans da deniz tabanı ölçümlerinin gerçekleştirilmesine yönelik ayrı bir anlaşmaya imza attı.
Avrupa Yatırım Bankası raporu belirsizliğini koruyor
Projeyle ilgili bir diğer önemli konu ise Avrupa Yatırım Bankası’nın (EIB) hazırlayacağı güncel teknik ve ekonomik fizibilite raporu.
Rum basını, Fransız ortaklığının ardından bu raporun öneminin değişip değişmediğinin henüz netleşmediğini yazarken, olumsuz bir raporun ya da EIB’nin kredi vermemesi halinde Meridiam’ın nasıl bir tutum sergileyeceğinin de belirsiz olduğunu aktardı.
ADMIE teknik lider olarak kalacak
Yunan kaynaklarına göre anlaşmanın ardından ADMIE, projenin ana yatırımcısı konumundan çıkarak teknik lider rolünü üstlenecek. Şirket, inşaat sürecinin teknik yönetiminden ve tamamlandıktan sonra elektrik bağlantısının işletilmesinden sorumlu olmaya devam edecek.
Macron projeye güçlü destek veriyor
Anlaşmanın imza töreninde konuşan Meridiam Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Thierry Déau, projenin Avrupa açısından stratejik önem taşıdığını belirterek, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un projeye büyük önem verdiğini söyledi.
Déau, “Cumhurbaşkanım Emmanuel Macron bu projeyi güçlü şekilde destekliyor, hatta bu proje için beni neredeyse her gün arıyor.” ifadelerini kullandı.
Meridiam kimdir?
Paris merkezli Meridiam, Avrupa, Kuzey Amerika, Orta Doğu ve Afrika’da faaliyet gösteren dünyanın önde gelen altyapı yatırım şirketlerinden biri olarak gösteriliyor.
Şirketin portföyünde enerji, ulaştırma, su ve sağlık alanlarında geliştirilmekte olan veya işletilen 130’dan fazla proje bulunuyor. Toplam yatırım hacminin ise yaklaşık 100 milyar euroya ulaştığı belirtiliyor.
Meridiam’ın yatırımcıları arasında Avrupa ve uluslararası emeklilik fonları, sigorta şirketleri, kamu yatırım fonları ile Avrupa Yatırım Bankası (EIB), Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Dünya Bankası gibi uluslararası finans kuruluşları yer alıyor.
Meridiam’ın GSI’ye katılımı sonrası DİSİ’den hükümete 4 kritik soru
Güney Kıbrıs’ta ana muhalefette bulunan Demokratik Seferberlik Partisi (DİSİ), Great Sea Interconnector (GSI) projesinde yaşanan son gelişmelere ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Açıklamada, Meridiam şirketinin Great Sea Interconnector projesine katılmasına yönelik anlaşma ile deniz araştırmalarının ilerlemesinin, Kıbrıs açısından stratejik öneme sahip proje için yeni bir dönemin başlangıcını oluşturduğu ifade edildi.
DİSİ, partinin elektrik enterkonneksiyon projesine verdiği desteğin sürdüğünü belirterek, projenin ülkenin enerji alanındaki izolasyonunu sona erdirmeye katkı sağlayabileceğini, rekabeti ve arz güvenliğini artıracağını, ayrıca Kıbrıs’ı bölgenin enerji haritasında daha güçlü bir konuma taşıyacağını vurguladı.
Açıklamada hükümete şu dört soru yöneltildi:
- Hükümet, söz konusu anlaşma ve şartları hakkında önceden tam bilgiye sahip miydi?
- Hükümet anlaşmayı nasıl değerlendiriyor?
- Anlaşma, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin konumunu, yükümlülüklerini ve bundan sonraki adımlarını nasıl etkileyecek?
- Projenin ilerlemesini hızlandırmak için hangi girişimler hayata geçirilecek?
DİSİ, Great Sea Interconnector’un yalnızca enerji alanında değil, stratejik ve jeopolitik açıdan da büyük önem taşıdığına işaret ederek, projenin ciddiyet ve sorumluluk anlayışıyla ele alınması gerektiğini kaydetti.
